Get Adobe Flash player

Kociewsko-śląskie kolędowanie w Miejskim Ośrodku Kultury w Pelplinie

Już od dziewięciu lat piękny zwyczaj dbania o dziedzictwo kulturowe i kulinarne Kociewia związany ze Świętami Bożego Narodzenia kontynuuje Kociewskie Forum Kobiet z partnerami, siedem lat we współpracy z Pomorskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Gdańsku  i Fabryką Sztuk w Tczewie oraz drugi rok z Pomorskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Lubaniu i Miejskim Ośrodkiem Kultury w Pelplinie.

 

Dnia 9 grudnia 2017 r. w Miejskim Ośrodku Kultury w Pelplinie odbył się IX Powiatowy Przegląd  „Stół Bożonarodzeniowy na Kociewiu". Przedmiotem Przeglądu była prezentacja tradycyjnych  potraw kociewskich na stole bożonarodzeniowym.

W tym roku wydarzenie uświetniły krótkie koncerty: zespołu śpiewaczego „Olzanki” ze śląska, powiat wodzisławski, gmina Gorzyce, zespołu pieśni „Oj toto” z Pelplina, zespołu wokalno-tanecznego „Psiotrowe dziewuchy” z Morzeszczyna.

  

Przegląd otworzyły i prowadziły Krystyna Gierszewska prezes Kociewskiego Forum Kobiet i przewodnicząca Wojewódzkiej Rady Kół Gospodyń Wiejskich w Gdańsku  oraz Alina Laskowska pracownik Powiatowego Zespołu Doradztwa Rolniczego w Tczewie.

 

Panie gorąco powitały zaproszonych gości: Zbigniewa Zgodę wicestarostę Powiatu Tczewskiego, Magdalenę Olszewską kierownika Biura Prezydialnego Starostwa Powiatowego w Tczewie, Mirosława Chyłę przewodniczącego Rady Miejskiej w Pelplinie, Patryka Demskiego burmistrza Miasta i Gminy Pelplin, Dariusza Górskiego wiceburmistrza Urzędu Miasta i Gminy w Pelplinie, Marię Taraszkiewicz-Gurzyńską burmistrz Miasta i Gminy Gniew, Joannę Szlicht sekretarz Gminy Tczew, Mirosława Murzydło wójta Gminy Subkowy, Jana Olecha wiceprzewodniczącego Rady Gminy Morzeszczyn, Daniela Jakubczyka wójta Gminy Gorzyce, Piotra Łagę dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury w Pelpinie, Piotra Hałuszczaka prezesa Wojewódzkiego Związku Rolników Kółek i Organizacji Rolniczych w Gdańsku,  Piotra Kończewskiego dyrektora Lokalnej Organizacji Turystycznej w Tczewie, Marka Modrzejewskiego kierownika Biura Lokalnej Grupy Działania „Wstęga Kociewia”, Wiesława Sosnowskiego z Powiatowego Zespołu Doradztwa Rolniczego w Tczewie, Karola Przygockiego przewodniczącego Rady Pomorskiej Izby Rolniczej Powiatu Tczewskiego, Annę Kopystyńską i Urszulę Wachtarczyk kierownika zespołu „Olzanki”, Celne Mueller i Katarzynę Bandźmiera kierownika zespołu „Psiotrowe Dziywuchy”, Marię Sikora kierownika zespołu „Oj toto”, przedstawicieli stowarzyszeń, panie z Pracowni Haftu i Szydełkowania działającej przy Miejskim Ośrodku Kultury w Pelplinie, mieszkańców, lokalne media.

 

Niemniej gorąco powitano bohaterki Przeglądu przygotowujące stoły bożonarodzeniowe – panie z Kół Gospodyń Wiejskich wszystkich gmin powiatu tczewskiego.

Gminę Gniew reprezentowały panie z KGW Gogolewo z przewodniczącą Marią Kamrowską, Gminę Morzeszczyn panie z KGW Lipia Góra z przewodniczącą Henryką Podwalską, Gminę Pelplin panie z KGW Rudno z przewodnicząca Barbarą Thrun, Gminę Subkowy panie z KGW Radostowo z przewodniczącą Teresą Zielińską, Gminę Tczew panie z KGW Czarlin z przewodniczącą Łucją Topolską.

 

Następnie głos zabrał ksiądz Tadeusz Brzeziński - proboszcz Parafii Katedralnej w Pelplinie, który podzielił się swoimi przemyśleniami na okoliczność zbliżających się świąt. Przybliżył atmosferę pięknych, polskich świąt Bożego Narodzenia i towarzyszące im przeżycia duchowe. Zapachy rodzinnych potraw, smaki i atmosfera wigilijnej wieczerzy przenoszą nas do tych, których kochaliśmy i nie ma ich wśród nas, ale zostawili nam piękną polską tradycję i ciepło rodzinnej jedności – mówił proboszcz.

Następnie wystąpił zespół pieśni „Oj toto” działający przy Miejskim Ośrodku Kultury w Pelplinie. Zespół zaprezentował mini koncert i wykonał kilka kolęd i pastorałek. Zespół pieśni Oj toto zawiązał się wiosną 2012 roku z inicjatywy pani Barbary Thrun z miejscowości Rudno. Pani Basia wraz z koleżankami chciały, aby także w naszej gminie Pelplin był zespół podobny do zespołu z sąsiedniej gminy Morzeszczyn, gdzie od kilku lat działają "Piotrowe dziewuchy". Z tym pomysłem przyszła do dyrektora Ośrodka Kultury w Pelplinie, który powiedział, że jak będzie grupa to zapewni instruktora i miejsce na próby. Skład zespołu "Oj toto" tworzy około dziesięć pań z Kół Gospodyń Wiejskich z Gminy Pelplin oraz trzech muzyków akompaniujących (trąbka, akordeon, bęben, a czasami też skrzypce). Pierwszym opiekunem zespołu była pani Alicja Watkowska, obecnie kieruje nim pani Marii Sikora, która doskonale odnalazła się w pracy z zespołem i osiąga z nim sukcesy.  Zespół Oj toto spotyka się na regularnych próbach w Ośrodku Kultury w Pelplinie. Śpiewa na Dożynkach Gminnych, podczas Dni Pelplina, Święta ludowego, jubileuszach, dniach seniora, finale WOŚP

W 2013 i 2014 roku zdobył I miejsce w jednej z kategorii na „XX Przeglądzie Kociewskich Zespołów Folklorystycznych Kociewia” w Piasecznie.

 

Kolejnym punktem programu był występ zespołu śpiewaczego z Olzy „Olzanki”  także z repertuarem kolęd. Zespół „Olzanki” powstał w maju 1999 roku z inicjatywy przewodniczącej Koła Gospodyń Wiejskich w Olzie Marii Kuczery. Zespół tworzy: 6 pań i dwaj panowie.  Instruktorem muzycznym jest pani Irena Witek Bugla grająca na akordeonie  i organach. Menadżerem zespołu jest pani Anna Kopystyńska. W sobotę z wraz zespołem gościliśmy  Urszulę Wachtarczyk  solistkę zespołu Jack&Band,  instruktorkę Amatorskiego Ruchu Artystycznego w Wiejskim Domu Kultury w Gorzycach, kierownika zespołu „Śpiewająca Rodzinka”, zespołu „Gorzyczanie”, osobę pełną energii i pasji w tworzeniu muzyki, o niespotykanym temperamencie i charyzmatycznym głosie. W zespole jest od zawsze, obecnie jest jego sterem. W latach 90 wyjeżdżała za granicę na kontrakty zdobywając przy tym doświadczenie muzyczne. Absolwent PSM w Bielsku. Zespół  „Olzanki” śpiewa pieśni ludowe, nowoczesne, oraz kościelne. Członkiem zespołu jest pan Stanisław Pająk – tenor, dwukrotny zdobywca I miejsca w ogólnopolskim konkursie artystów śpiewaków Uniwersytetów III wieku w Warszawie oraz wysokich wyróżnień w konkursie piosenek francuskich w Krakowie.

Zespół Olzanki dwukrotnie zdobył I miejsca w Wodzisławskich Spotkaniach z Folklorem. I miejsce w 2009 roku i specjalne wyróżnienie w 2010 roku w konkursie Śląskie Śpiewanie w Koszęcinie. Honorowe wyróżnienie „Gorzycka perła” za krzewienie śląskiego folkloru. Otrzymał nagrodą Starostwa Powiatu Wodzisławskiego w Dziedzinie Kultury w 2012 r.  Licznie koncertuje dla rodaków z Zaolzia (Karwina, Orłowa, Lutynia Michałkowice i wiele innych).

Przystąpiono do kolejnego punktu programu, a mianowicie publicznej prezentacji jednej potrawy przygotowanej przez każde z Kół. Sposób prezentacji był dowolny lecz w oparciu o tradycję wyniesioną z rodzinnego domu.

Na scenę poproszono Koło Gospodyń Wiejskich z Gogolewa. Przewodnicząca Maria Kamrowska zaprezentowała potrawę „zupa rybna” i opowiedziała, że potrawa ta zawsze gościła na rodzinnym stole wigilijnym. Specjalnością KGW z Rudna były „paszteciki w kształcie rogalików” z farszem kapuściano-grzybowym. Pani Barbara przedstawiła składniki i sposób wykonania rogalików. Potrawę z Lipiej Góry „kaczkę z jabłkami i czarninę” prezentowała Henryka Podwalska, z Katarzyną Bandźmiera, która przeczytała wiersz „Kuchnia mojej babci” z recepturą na wykonane obiadu z kaczki. „Swojską kiełbasę i wędzoną szynkę” zawsze na świątecznym stole w swoim domu serwuje Elżbieta Małodzińska z KGW Radostowo i zapewniała, że mięso pochodzi z własnej hodowli i razem z mężem robią te wędliny. Łucja Topolska z Krystyną Kossecką z KGW Czarlin prezentowały „kluski z makiem, makowiec na drożdżowym cieście i makowiec z migdałami” i wyjaśniały, że maku nie może zabraknąć na wigilijnym stole.

Po prezentacji potraw na scenie wystąpił zespól wokalno-taneczny „Psiotrowe Dziywuchy”. Po zaśpiewaniu kolęd zespół wykonał kilka tańców ludowych kończąc swój występ tańcem do popularnego utworu „Czekolada”.

Zespół powstał z inicjatywy Celiny Mueller dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w Morzeszczynie oraz pozyskanym środkom unijnym w ramach projektu pn. „Kociewie bliżej znane”. Opiekunem zespołu jest Katarzyna Bandźmiera. Debiut  zespołu odbył się 12 czerwca 2011 r. w Morzeszczynie na podsumowaniu projektu „Kociewie bliżej znane”. Zespół składa się z 20 pań, członkiń KGW z Lipiej Góry i  Morzeszczyna, Klubu Seniora oraz pań nie zrzeszonych w żadnej organizacji. Dzięki środkom z programu Leader i Działaj Lokalnie udało się wyposażyć zespół w kompletne stroje kociewskie.

Zespół wystąpił podczas festynu parafialnego z okazji  Odpustu Parafialnego pw. Św. Jakuba w Dzierżążnie, Dożynek Gminnych w Dzierżążnie, z okazji otwarcia świetlicy w Lipiej Górze, w Przeglądach Kociewskich Legend i Skeczy pn. „Największa lipa w Lipiej Górze”, w XVIII Przeglądzie Kociewskich Zespołów Folklorystycznych ku czci Władczyni Kociewia w Piasecznie, gdzie otrzymał wyróżnienie. Koncertował podczas Jarmarku Dominikańskiego w Gdańsku na imprezie „Unikaty z Kociewia”. Kilka dni temu w Nadarzynie koło Warszawy w Międzynarodowym Centrum PTAK WARSOW EXPO podczas Centralnych Targów Rolniczych.

 

Przystąpiono do wręczenia nagród za udział w Przeglądzie. Nagrody i dyplomy wręczał Zbigniew Zgoda wicestarosta Powiatu Tczewskiego. Następnie na scenie pojawili się wójtowie i burmistrzowie poszczególnych gmin, aby podziękować Kołom ze swoich gmin. Nagrodę za najpiękniejszą „Świąteczną dekoracje stoiska wraz z potrawami” otrzymało Koło Gospodyń Wiejskich z Lipiej Góry. Fundatorem nagrody był Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu, a wręczył Wiesław Sosnowski z Powiatowego Zespołu Doradztwa Rolniczego w Tczewie.

Ostatnim punktem uroczystości była degustacja świątecznych i wigilijnych potraw.

Warto tu podkreślić, że corocznie podczas Powiatowego Przeglądu oprócz potraw ściśle utożsamianych z tradycją Kociewia jest wiele innych elementów nawiązujących do obyczajowości regionu - bardzo ważnych: śnieżnobiały obrus na stołach, Pismo Święte, opłatek, płonąca świeca, pachnące gałązki świerku i udekorowane choinki, ręczne ozdoby choinkowe i dekoracje świąteczne oraz ciasta, pierniki, pierniczki, apetycznie udekorowane półmiski z domowymi potrawami, panie w regionalnych kociewskich strojach, ciepłe nutki pastorałek płynące ze sceny i nucenie kolęd.

 

Imprezę dofinansował Powiat Tczewski w ramach projektu „IX Powiatowy Przegląd Stół Bożonarodzeniowy na Kociewiu”.

Realizator projektu - Stowarzyszenie Kociewskie Forum Kobiet w Lignowach Szlacheckich. 

​Poniższe zdjęcia Seweryn Brzeziński, Emilia Laskowska